ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തിന്റെ ശക്തിയും സാമൂഹിക വികസന നിലവാരവും അളക്കുന്ന പ്രധാന സൂചികയാണ് ശിശുമരണനിരക്ക് (Infant Mortality Rate – IMR). 2004 മുതൽ 2023 വരെയുള്ള സംസ്ഥാനതല കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഈ രംഗത്ത് കേരളം തുടർച്ചയായി രാജ്യത്തിന് മാതൃകയായ പ്രകടനമാണ് കാഴ്ചവെയ്ക്കുന്നത്.
2004–2010 കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ കേരളത്തിലെ ശിശുമരണനിരക്ക് 12 മുതൽ 15 വരെയുള്ള നിലയിൽ നിയന്ത്രിക്കാനായപ്പോൾ, ദേശീയ ശരാശരി 58ൽ നിന്ന് 47ലേക്ക് മാത്രമാണ് കുറഞ്ഞത്. മധ്യപ്രദേശ്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഒഡീഷ, ബിഹാർ തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഈ കാലയളവിൽ ശിശുമരണനിരക്ക് 60–80 വരെ ഉയർന്ന നിലയിൽ തുടരുകയായിരുന്നു. ഇതോടെ തന്നെ കേരളം ആരോഗ്യരംഗത്ത് മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളേക്കാൾ മുൻപിൽ നിൽക്കുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാകും.
2011ൽ 12 ആയിരുന്ന കേരളത്തിലെ ശിശുമരണനിരക്ക് 2023ൽ 5 ആയി കുറഞ്ഞു—രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിരക്കുകളിലൊന്നാണിത്. ഇതേ കാലയളവിൽ ദേശീയ ശരാശരി 44ൽ നിന്ന് 25ലേക്ക് കുറഞ്ഞുവെങ്കിലും, കേരളത്തേക്കാൾ അഞ്ചിരട്ടിയിലധികമാണ് ഇപ്പോഴും ഈ നിരക്ക്.
തമിഴ്നാട്, മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവയുടെ ശിശുമരണനിരക്ക് 2023ൽ 12–14 നിരക്കിലാണ്. ഗോവ, സിക്കിം, മണിപ്പൂർ പോലുള്ള ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ കേരളത്തിനടുത്ത് എത്തിയെങ്കിലും, രണ്ട് ദശാബ്ദങ്ങളിലായി ഇത്രയും സ്ഥിരതയാർന്ന കുറഞ്ഞ നിരക്ക് നിലനിർത്താൻ കേരളത്തിന് മാത്രമാണ് സാധിച്ചത്.
കേരളത്തിന്റെ ഈ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ പൊതുജനാരോഗ്യത്തിൽ നടത്തിയ ദീർഘകാല പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്. സർവജനാരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, കാര്യക്ഷമമായ പ്രാഥമികാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ, അമ്മയും കുഞ്ഞും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ആരോഗ്യപരിപാടികൾ, ഉയർന്ന വനിതാ സാക്ഷരത, സാമൂഹ്യസുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഈ നേട്ടം സാധ്യമാക്കിയത്.
