നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഉയർന്നുവന്നുവെങ്കിലും, അവയുടെ ആശയങ്ങളെ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാതലങ്ങളിലും പകർത്തിയെടുത്തത് മലയാളി സമൂഹമാണ്. ഇന്ന് ലോകം അംഗീകരിക്കുന്ന ‘കേരള മോഡൽ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സാമൂഹിക, ആരോഗ്യ, വിദ്യാഭ്യാസ നേട്ടങ്ങൾക്ക് അടിത്തറയൊരുക്കിയത് ഈ നവോത്ഥാന ആശയങ്ങളും അവയെ ഉർജ്ജിതമാക്കിയ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമാണ്. നവോത്ഥാനം കേരളത്തിനൊരു ചരിത്രഘട്ടമല്ല — അത് തുടർച്ചയായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ജീവിതശൈലിയാണ്, ബോധമുള്ള പൗരത്വത്തിന്റെ അടയാളം.
കേരള നവോത്ഥാനം ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സംഭവമോ ഒരാളുടെ നേട്ടമോ ആയിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തറയെ അടിമുടി മാറ്റിമറിച്ച അനവധി സമരങ്ങളുടെയും പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെയും ആകെത്തുക ആയിരുന്നു അത്. അവയാണ് സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം കേരളത്തിൽ, മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ സാമൂഹിക ബോധവും ജീവിതശൈലിയും സൃഷ്ടിച്ചത്. പഴയ അനീതികളും അനാചാരങ്ങളും അവസാനിപ്പിച്ച്, പുതിയ മാനവിക മൂല്യങ്ങളുടെ പാത അവർ തുറന്നു. നവോത്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ നേട്ടം ജാതിമത ഭേദങ്ങളെ മറികടന്ന തുല്യതയും അവകാശബോധവുമാണ്.അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും അനാചാരങ്ങളും ചുറ്റിയ ഒരു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും, മനുഷ്യത്വത്തെയും സാമൂഹികനീതിയെയും കേന്ദ്രമാക്കി ഒരു നവബോധം കേരളം വളർത്തിയെടുത്തു. ഈ ബോധമാണ് പിന്നീട് കേരളത്തെ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, വനിതാശാക്തീകരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മുന്നോട്ടു നയിച്ചത്.
19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലേക്കുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിൽ ഉയർന്നുവന്ന സാമുദായിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, ജാതിവേർതിരിവിനെയും അയിത്തത്തെയും ശക്തമായി വെല്ലുവിളിച്ചു. ‘മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി’ കാണണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട ഈ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ സാമൂഹ്യനീതിയുടെ വിത്തുകൾ വിതച്ചവയായിരുന്നു. ഈ ബോധം പിന്നീട് കേരളത്തെ സാമൂഹിക സമത്വത്തിന്റെയും മതേതര ബോധത്തിന്റെയും മാതൃകയാക്കി.
ശ്രീനാരായണഗുരു, മഹാത്മ അയ്യങ്കാളി, ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ തുടങ്ങി നവോത്ഥാന നായകർ ഉയർത്തിയ ആശയങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ അന്തസിനും സാമൂഹിക നീതിക്കും പരമപ്രാധാന്യം നൽകി. ‘ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന്’ എന്ന ഗുരുവിന്റെ ആഹ്വാനം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിന് വഴികാട്ടിയായി. അയ്യങ്കാളിയുടെ സമത്വസമരങ്ങളും, ചട്ടമ്പി സ്വാമിയുടെ ആധ്യാത്മിക മനുഷ്യബോധവും ചേർന്നാണ് നവകേരളത്തിന്റെ മൂല്യപാരമ്പര്യം രൂപപ്പെട്ടത്.
നവോത്ഥാനം കേരളത്തിന് സമ്മാനിച്ചത് മികച്ച അവകാശബോധം കൂടിയാണ്. ദാരിദ്ര്യത്തിൽനിന്നും അധഃസ്ഥിതാവസ്ഥയിൽ നിന്നുമുള്ള മോചനത്തിന് നവോത്ഥാനം മാനസിക ശക്തിയും സാമൂഹിക അടിസ്ഥാനവുമെല്ലാം ഒരുക്കി. വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, വ്യവസായം തുടങ്ങിയവയിൽ മുന്നേറാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസം സമൂഹത്തിൽ വളർന്നു. അതിനാൽ തന്നെയാണ് നവോത്ഥാനം വികസനത്തിന്റെ പ്രേരകശക്തിയായി മാറിയത്.
സാമൂഹിക ബോധം വളർന്നതോടെ, രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ഭരണകൂടവും മനുഷ്യാന്തസ്സിനെയും തുല്യതയെയും കേന്ദ്രീകരിച്ച നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി.വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, വനിതാശാക്തീകരണം, ഭൂപരിഷ്കരണം തുടങ്ങിയ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികമുന്നേറ്റ നയങ്ങൾ, നവോത്ഥാന മൂല്യങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഫലനങ്ങളാണ്.ഇതുവഴിയാണ് കേരളം മനുഷ്യവികസന സൂചികകളിൽ ഇന്ത്യയിലെ മുന്നണിയിലേക്ക് ഉയർന്നത്. ഈ ശക്തമായ സാമൂഹിക അടിത്തറയിലാണ് ഇന്ന് കേരളം അതിദാരിദ്ര്യമില്ലാത്ത ഒരു നാടായി മാറാനുള്ള യാത്രയിൽ.
നവോത്ഥാനം സമ്മാനിച്ച സാമൂഹിക നീതിയിലുള്ള വിശ്വാസവും, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വികസന കാഴ്ചപ്പാടും ഇന്നും കേരളത്തിന്റെ മുന്നേറ്റത്തിന് കരുത്ത് പകരുന്നു. നവോത്ഥാനം കേരളത്തിന് നൽകിയ പാഠം വ്യക്തമാണ് — മനുഷ്യനെ കേന്ദ്രീകരിച്ച സമത്വവും നീതിയും മാത്രമേ യഥാർത്ഥ പുരോഗതിയുടെ അടിത്തറയാകൂ.നവോത്ഥാനം കേരളത്തിൽ വെറും ചരിത്രമല്ല, നവകേരളത്തിന്റെ പാതയിലെ നാഴികക്കല്ലാണ്.
കേരള നവോത്ഥാനം വിതച്ച സാമൂഹ്യനീതിയുടെയും മനുഷ്യാന്തസ്സിന്റെയും മൂല്യങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമഗ്ര വികസനത്തിന് ദൃഢമായ അടിത്തറയായി. നവോത്ഥാനകാലത്ത് ആരംഭിച്ച സമത്വവും അവകാശബോധവും കേന്ദ്രമാക്കിയ സാമൂഹിക പരിവർത്തനം, സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം രൂപപ്പെട്ട ഭരണനയങ്ങളിലും വികസന പരിപാടികളിലും പ്രതിഫലിച്ചു. ഇന്ന് കേരളം അതിന്റെ നവോത്ഥാന പാരമ്പര്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അതിദാരിദ്ര്യമുക്തമായ സംസ്ഥാനമായി മാറുന്ന ചരിത്രഘട്ടത്തിലാണ്. സർക്കാർ നടപ്പാക്കുന്ന 64,006 അതിദാരിദ്ര കുടുംബങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവരെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തികമായി പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്ന ദൗത്യം, നവോത്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യമായ മനുഷ്യകേന്ദ്രിത വികസനത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, സ്ത്രീശാക്തീകരണം, തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കേരളം കൈവരിച്ച മുന്നേറ്റങ്ങൾ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തകർത്തു. അതുവഴി, ഒരു സമൂഹം മനുഷ്യാന്തസ്സ്, അവകാശം, തുല്യത എന്നിവയെ ആധാരമാക്കി അതിദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് സമൃദ്ധിയിലേക്കുള്ള വഴിയൊരുക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് കേരളം തെളിയിച്ചു.
