നഗര ജനസംഖ്യ
കേരളത്തിലെ വിവിധ മേഖലകളിൽ കാലാനുസൃതമായി നടപ്പിലാക്കിയ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്ത് അതിവേഗ നഗരവത്കരണത്തിന് കാരണമായി. നഗരവത്കരണം വികസനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സൂചകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങൾ നഗരസ്വഭാവത്തിലേക്ക് മാറുന്നതും മനുഷ്യവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ നഗരങ്ങളായി വളരുന്നതുമാണ് നഗരവത്കരണം.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആദ്യ സെൻസസായ 1901-ൽ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 6.4 ദശലക്ഷം ആയിരുന്നു. ഇതിൽ 5.9 ദശലക്ഷം (92.9 ശതമാനം) ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലായിരുന്നു ജീവിച്ചിരുന്നത്. നഗരജനസംഖ്യ ഏകദേശം അഞ്ച് ലക്ഷം മാത്രമായിരുന്നു, അതായത് മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 10 ശതമാനത്തിൽ താഴെ.
കാലക്രമേണ ഗ്രാമജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം കുറഞ്ഞുകൊണ്ടുവന്നു. 2001-ൽ ഗ്രാമജനസംഖ്യ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 74 ശതമാനം ആയിരുന്നു. 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ ഗ്രാമ-നഗര മേഖലകളിൽ ഏകദേശം തുല്യമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട നിലയിലേക്കെത്തി.
2011 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നഗര ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 1.59 കോടി (47.7 ശതമാനം) ആണ്. അതേ സമയം ഗ്രാമീണ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 1.74 കോടി (52.3 ശതമാനം) ആണ്. 2011-ൽ നഗര ജനസംഖ്യയുടെ ദശാബ്ദ വളർച്ചാ നിരക്ക് 92.72 ശതമാനം ആയിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നഗരവത്കരിക്കപ്പെട്ട സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കേരളം. നഗരവത്കരണ വേഗതയിലും കേരളം മുന്നിലാണ്. ജില്ലകളിൽ എറണാകുളം ജില്ലയിലാണ് നഗരജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ളത് (ഏകദേശം 68 ശതമാനം).
നഗരങ്ങൾ
2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്ത് നഗരങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ വൻ വർധനവുണ്ടായി. പ്രത്യേകിച്ച് സെൻസസ് ടൗണുകളുടെ വർധന നഗരവത്കരണത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
സെൻസസ് ടൗൺ എന്നത് നിയമപരമായി നഗരമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും താഴെപ്പറയുന്ന മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ്:
-
ജനസംഖ്യ 5,000-ൽ അധികം
-
ജനസാന്ദ്രത ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് കുറഞ്ഞത് 400 പേർ
-
75 ശതമാനത്തിലധികം പുരുഷ തൊഴിൽജനസംഖ്യ കാർഷികേതര മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്
2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം കേരളത്തിൽ 461 സെൻസസ് നഗരങ്ങളും 59 സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി നഗരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. 2001 ലെ സെൻസസിൽ ഇവ യഥാക്രമം 99 സെൻസസ് നഗരങ്ങളും 60 സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി നഗരങ്ങളും ആയിരുന്നു. ഇതിലൂടെ സെൻസസ് നഗരങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഏകദേശം 366 ശതമാനം വർധനവ് ഉണ്ടായതായി കാണാം.
ഈ പുനർവർഗ്ഗീകരണം ഗ്രാമജനസംഖ്യാ വളർച്ചയെ കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി. 2001-നും 2011-നും ഇടയിൽ നഗരങ്ങളിലെ ദശാബ്ദ വളർച്ചാ നിരക്ക് ഏകദേശം 3.9 ശതമാനം മാത്രമാണ്. ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയായ 4.86 ശതമാനത്തേക്കാൾ കുറവാണ്. അതായത് നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള വലിയ കുടിയേറ്റം കൊണ്ടല്ല നഗരവളർച്ച ഉണ്ടായത്; മറിച്ച് ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങൾ സെൻസസ് നഗരങ്ങളായി പുനർവർഗ്ഗീകരിച്ചതാണ് നഗരവത്കരണത്തിന് പ്രധാന കാരണം.
പ്രധാന നഗരങ്ങൾ
സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പട്ടണങ്ങൾ ഉള്ള ജില്ല തൃശൂർ ആണ്. ഏകദേശം 135 പട്ടണങ്ങൾ തൃശൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ മൊത്തം പട്ടണങ്ങളുടെ 25 ശതമാനത്തിലധികം ആണ്.
സംസ്ഥാനത്തെ പട്ടണങ്ങളുടെ ഏകദേശം 60 ശതമാനം തൃശൂർ, കണ്ണൂർ, എറണാകുളം, കോഴിക്കോട് ജില്ലകളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
എറണാകുളം, തൃശൂർ, കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം എന്നീ ജില്ലകളിലാണ് നഗരജനസംഖ്യ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ളത്. ഈ നാല് ജില്ലകളിൽ മാത്രം സംസ്ഥാനത്തെ മൊത്തം നഗരജനസംഖ്യയുടെ 50 ശതമാനത്തിലധികം പേർ താമസിക്കുന്നു.
മറുവശത്ത് വയനാട്, ഇടുക്കി ജില്ലകളിൽ നഗരവത്കരണം വളരെ കുറവാണ്. ഇവിടങ്ങളിൽ ഓരോ സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി ടൗൺ ഒഴികെ മറ്റ് സെൻസസ് നഗരങ്ങളില്ല. നഗരജനസംഖ്യയുടെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ അനുപാതമുള്ള ജില്ല വയനാട് ആണ് (ഏകദേശം 3–4 ശതമാനം).
2001–2011 കാലയളവിൽ നഗരജനസംഖ്യാ വളർച്ചയിൽ മലപ്പുറം ജില്ല ഗണ്യമായ വർധനവ് രേഖപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് കൊല്ലം, തൃശൂർ, കാസർഗോഡ് ജില്ലകളാണ്. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വളർച്ചാ നിരക്ക് വയനാട് ജില്ലയിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
സംസ്ഥാനത്തെ ഗ്രാമജനസംഖ്യയിൽ വലിയ പങ്ക് മലപ്പുറം, പാലക്കാട് ജില്ലകളിലാണ്. അതേസമയം കാസർഗോഡ്, കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട, കൊല്ലം, ഇടുക്കി, വയനാട് ജില്ലകളിൽ ഗ്രാമജനസംഖ്യ നഗരജനസംഖ്യയെക്കാൾ കൂടുതലാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇടുക്കിയും വയനാടും ജില്ലകളിൽ 95 ശതമാനത്തിലധികം ജനസംഖ്യ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
അവസാനമായി അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തത് : 09-03-2026
ലേഖനം നമ്പർ: 569